Leren ‘nee’ zeggen blijkt eenvoudig: wees een Essentialist

Je zegt het zelden: “Nee.” In de hoop aardig gevonden te worden. Dat je daardoor in tijdnood komt of niet toekomt aan je eigen werkzaamheden, neem je voor lief. Tot nu. Neem de regie over je dagelijks leven terug. “Zeg ‘nee’ – vaak en vriendelijk – tegen alles behalve wat echt essentieel is” — dankzij Greg McKeown’s ‘nee’-repertoire.

Tijd creëren door vaker ‘nee’ te zeggen 

Weer moeten schuiven met je eigen planning omdat je een collega uit de brand hielp? Je zaterdagmiddag opgeofferd omdat je achterneef hulp nodig had met zijn computer? Je bent het zelf schuld. 

Doordat je geen ‘nee’ zegt . Of in elk geval te weinig of niet duidelijk genoeg. Je draait er omheen, geeft uiteindelijk toch toe, of gebruikt halfslachtige ‘ja’’s of ‘misschien’-s. En dat terwijl ‘nee’ zeggen cruciaal is, wil je regie over je dagelijks leven houden:

Zodra je zaken durft af te wijzen, houd je tijd over voor zaken die jij belangrijk vindt. Je komt toe aan jouw prioriteiten en benut jouw tijd (en die van anderen) nuttiger. Dat maakt productief. Beter nog, het voorkomt spijt en wrok.

Je kunt beter af en toe ‘nee’ zeggen, dan een onbetrouwbare ‘ja’-zegger zijn.

Zeg je immers altijd ‘ja’ – omdat je bijvoorbeeld bang bent een ander te kwetsen – dan voel je je onder druk gezet. Je krijgt te maken met de onaangename realiteit dat je jouw kostbare tijd hebt opgeofferd voor een verplichting waar jij niets aan hebt, of voor voelt. Die wrok zul jij voelen, én uiten naar de andere persoon.

Doe jezelf en anderen daarom een plezier: zeg ‘nee’. Vaker. Eerder. Dat is niet onaardig, dat is nodig. Vindt ook gedragsonderzoeker en schrijver van het bekende boek ‘Essentialism – The Disciplined Pursuit of Less’ Greg McKweon:

Leren ‘nee’ zeggen hoe

‘Nee’ zeggen als een Essentialist 

“Je moet af van al die mensen en beloftes die niets voor je betekenen. Ze ontnemen je alle dingen die wél iets voor je betekenen. […] Het zijn tijdverspillers.”

Zijn advies luidt dan ook als volgt:

“Waar het om gaat, is dat we ‘nee’ zeggen tegen de non-essentiële verzoeken zodat we ‘ja’ kunnen zeggen tegen de dingen die echt belangrijk zijn.”

Zoals een ware ‘Essentialist’ beaamt; krachtig, vastberaden en vriendelijk ‘nee’ zeggen tegen alles behálve wat echt essentieel is.

  • Tegen die collega die weer hulp nodig heeft bij het verwerken van nieuwe dossiers (“… of je er even naar wil kijken?”)
  • Tegen die kennis die vraagt of je haar wil helpen met haar nieuwe laptop. (“… jij bent zo handig met die dingen.”)
  • Tegen dat project waar je voor gevraagd bent (“… het heeft echt potentieel!”)
  • Tegen die “jeugdvriend” die na lange tijd wil afspreken (“… we hebben elkaar zolang niet gezien!”)
  • Tegen…. tegen alles waar jij ‘nee’ tegen wil zeggen. Zodat je tijd overhoudt voor de zaken die écht moeten gebeuren. Die van groot belang zijn. Dringend misschien. Of waar je gewoon écht enthousiast van wordt. 

Op zo’n manier natuurlijk dat je niemand voor het hoofd stoot. Door één van de 6 opties te kiezen uit McKeown’s ‘nee’-repertoire.

6 nette nee-zeg-tips van McKeown — voor iedere situatie

Weet wel: 

Nee zeggen

Pas als je dat onderscheid kunt maken, kun je een duidelijke beslissing nemen — en voel je niet alsnog de neiging om “oke dan maar” te zeggen. Dit beseffen helpt je standvastig te blijven in je keuze. 

Dat gezegd hebbende, Greg McKeown’s 6 tips om – vriendelijk – een verzoek af te wijzen:

1. Met een korte stilte

McKeown raadt aan eerst tot drie te tellen voordat je antwoord geeft op een verzoek. Zodat je niet meteen een ‘ja’ uitspuwt, maar ook zodat je even kort kunt nadenken. De ander heeft immers al de tijd gehad om zijn vraag te kunnen formuleren. Jij niet. Voorkom daarom dat je overrompeld wordt en maak gebruik van die stilte.

1, 2,3… — “Nee.”

Dat werkt ook bij (zakelijke) e-mail. Je mag gerust 1 tot 2 werkdagen de tijd nemen om over een verzoek na te denken, om deze vervolgens af te wijzen. Neem die reactietermijn. Het doet niets af van je professionaliteit.

2. Met een “nee-nu-niet-maar…”

‘Nee’ zeggen hoeft niet altijd gelijk een definitieve afwijzing te betekenen. Soms wil je er op een later moment – zodra het jou uitkomt – best nog op ingaan. Stel dan voor om er later op terug te komen. 

“De komende 3 weken werk ik aan een groot project, dus dat gaat niet lukken. Over twee weken heb ik echter tijd. Zullen we er dan naar kijken?”

Leren ‘nee’ zeggen advies

3. Met een uitsteller

Ook hiermee gun jij jezelf die pauze. In plaats van gelijk een “ja hoor” te laten ontglippen, verleg je de focus naar iets anders.

“Ik check mijn agenda eerst even.” / “Goed als ik dat eerst even overleg met Rob?” / “Laat me eens even denken…”. En dan: “Nee, het gaat niet lukken.

4. Met een e-mail bounce back

Zoals je ook je out-of-office gebruikt zodra je twee weken op vakantie gaat — de e-mail bounce back is ook uitermate geschikt zodra je het ontzettend druk hebt en niet op nieuwe verzoeken wil ingaan. 

Zoals McKeown zegt: “Het is de meest sociaal geaccepteerde ‘nee’ die er is.” En zodra je hem gebruikt zul je zien dat al die ‘dringende’ verzoeken ineens toch kunnen wachten… 

“Beste relatie, vanwege project ‘X’ kan ik gedurende de periode ‘Y’ t/m ‘Z’ helaas niet ingaan op verzoeken en uitnodigingen. Indien nodig kom ik na deze periode terug op uw voorstel.”

5. Met een “welke-andere-prioriteit-moet-hiervoor-schuiven?”

Soms kun je simpelweg geen ‘nee’ zeggen — bijvoorbeeld op een verzoek van je leidinggevende. Toch kan het, indirect mét behoud van wederzijds respect. Door volgens McKeown aan te geven wanneer een verzoek jouw planning verstoort. 

“Ja, is goed. Maar dan zal ik met andere prioriteiten moeten schuiven. Welke wil je graag als eerste gedaan hebben?”

Dat recht heb je. Het toont juist aan dat je als werknemer je tijd en werkzaamheden respecteert. Laat de ander zien dat er een keuze gemaakt moet worden en dat er geen ‘en-en’ optie is.

6. Met een alternatief

Soms moet je ‘nee’ zeggen omdat het gewoonweg niet lukt, ongeacht hoe graag je iemand zou willen helpen. Bied in zo’n geval een alternatief aan door mee te denken in de oplossing:

“Sorry, ik kan je niet helpen daarbij, maar ik weet dat Lisa daar wel raad mee weet. Vraag haar anders even?”

Of

De komende 3 weken ben ik druk met project ‘Y’, maar daarna kan ik wel tijd voor je vrijmaken indien je dan nog hulp nodig hebt. 

Leren ‘nee’ zeggen tips

Kortom: zeg vaker ‘nee’ tegen non-essentiële zaken

‘Ja’ zeggen tegen alles en iedereen is dan misschien wel ‘aardig’, uiteindelijk realiseer jij je dat je niet toekomt aan wat jij belangrijk vindt. En laten we eerlijk zijn: niemand heeft ooit stress gekregen door met het juiste bezig te zijn. 

Wees daarom eens aardig tegenover jezelf. Door bovenstaand repertoire – vaker en eerder – te gebruiken. Om zaken af te wijzen die jouw tijd en aandacht niet waard zijn, maar ook zodra je ergens geen zin in hebt. Om de regie en rust in je overvolle dagen terug te krijgen. 

Meer weten? Volg een training Time Management

‘Nee’ zeggen draait om het kennen van je prioriteiten — weten waar je ‘ja’ tegen moet zeggen. Tegen de zaken die daadwerkelijk belangrijk of dringend zijn, die een impact maken. 

Tijdens onze 1-daagse training Time Management leer je dat. Aan de hand van de nieuwste technieken en inzichten leer jouw taken indelen op basis van prioriteit. Zodat je productief bent, in plaats van enkel druk. 

Ook reuze interessant voor teams!

De cursus is ook ontzettend nuttig voor teams. Zo leren jullie resultaatgericht en slimmer werken, jezelf wapenen tegen tijdgebrek en omgaan met de dagelijkse stortvloed aan mails en informatie. 

En dat is niet alles: onze nieuwe training Effectief Thuiswerken voor Teams behandelt bovenstaande zaken, met als extra kers op de taart: thuiswerken. Hoe werk je effectief samen op afstand? Hoe spreek je anderen aan op hun verantwoordelijkheid? En online vergaderen, hoe doe je dat (goed!)? Je leert het bij ons

© Copyright 1999 – - Tijdwinst.com (een handelsnaam van SRS Consulting B.V.)
X