In podcasts en op social media is het misschien wel hét onderwerp van de laatste maanden: testosteron. “Mannen hebben steeds minder testosteron”, “Mannen zijn steeds minder mannelijk” of zelfs “Mannen worden steeds minder vruchtbaar” zijn veelgehoorde kreten. Als ik het zo mag geloven, is het eind van de mensen in zicht! Maar is dat echter wel zo, want concrete bewijzen ontbreken vaak. 

Nu hebben de meeste van deze ‘fit- en healthfluencers’ geen relevante medische achtergrond. Voor mijn gevoel roepen ze maar wat. Ik was daarom toch wel nieuwsgierig en nodigde uroloog-androloog Herman Leliefeld uit voor de Tijdwinst Podcast om eens even te fact checken bij een échte expert. Welke stellingen over testosteron kloppen en wat zijn slechts manieren om producten of diensten te verkopen? Ik zet een aantal stellingen voor je op een rijtje in dit artikel (aangename spoiler: mannen zijn nog niet met uitsterven bedreigd!). Maar nu eerst:

Wat is testosteron precies en wat doet het in je lichaam?

Testosteron is een hormoon, dat vaak bestempeld wordt als het mannelijk geslachtshormoon. Het speelt een rol in je libido, je stemming en je drive om dingen voor elkaar te krijgen. Het hormoon speelt bovendien een sleutelrol bij typische mannelijke eigenschappen, zoals krachtige spierontwikkeling, vollere haargroei op het lichaam en een diepere klank in de stem. 

Testosteron komt echter niet alleen voor bij mannen. Ook vrouwen maken testosteron aan, maar bij mannen ligt de productie zo’n 15 keer hoger. 

Het wordt bij mannen geproduceerd in de testikels en bij vrouwen in kleine doses in de eierstokken en bijnieren.

Testosteron komt in het lichaam vrij en gebonden voor. Vrij testosteron is niet gebonden aan de eiwitten in ons lichaam. Doordat het vrij kan bewegen, kan deze vorm van testosteron beter ingezet worden voor de opbouw van spieren en botten. Het grootste deel van je testosteron bestaat echter uit een gebonden variant. De gebonden vorm van testosteron is gebonden aan eiwitten, zoals aan SHBG en albumine. 

Als de hoeveelheid vrij testosteron daalt, merk je dat meestal meteen. Daarom zou je eigenlijk deze vorm moeten meten, want het kan bijvoorbeeld zijn dat jouw testosteron test laat zien dat je totale testosteronwaarde keurig binnen de norm ligt, terwijl je toch met ‘klachten’ rondloopt. Dit komt dan doordat er te weinig vrij testosteron beschikbaar is. 

Een lagere totaal testosteronwaarde hoeft omgekeerd geen enkel probleem te zijn, zolang het vrije testosteron maar op peil blijft. 

Wil je meer weten over testosteron? Bekijk dan hier de aflevering van de Tijdwinst Podcast met Herman Leliefeld.

Wat is een gezonde testosteron waarde?

Als je het hebt over de waarden van testosteron, dan kun je dat voorstellen als een bepaalde bandbreedte, waarbij je in het midden van de band een gezonde dosis testosteron in je lichaam hebt. 

Het heeft dus geen zin om een gezonde waarde te verdubbelen, want dat levert geen ‘betere gezondheid’ of ‘meer mannelijkheid’ op. 

Zo lang je je tussen de onder- en bovenwaarde bevindt met je waarden, zit jij veilig. De claim dat testosteron verdubbeld moet worden, is daarmee klinkklare onzin. Dus helaas mannenbroeders: je wordt niet mannelijker door meer testosteron.

Maar wat is een gezond niveau testosteron? En wanneer spreek je over te lage testosteronwaardes? Androloog Herman geeft aan dat de meeste huisartsen vanaf 11 nmol/l en lager spreken over een te laag testosterongehalte. Urologen houden meer rekening met het vrije testosteron en zetten daarom de standaard op vanaf 12 nmol/l en lager, terwijl endocrinologen juist de grenswaarde 10,5 nmol/l leggen. Deze wisselende waarden zijn afhankelijk van onder andere de leeftijd en het geslacht van de geteste persoon. 

Heel wat data, ik weet het. Vergeet de cijfertjes ook maar weer. Belangrijker is om te weten hoe testosteron werkt:

Wat doet testosteron? (3 verrassende effecten)

Testosteron speelt een grote rol bij hoe je lichaam omgaat met vet en opslag daarvan, net als bij de regulatie van je bloedsuiker en bloeddruk. Het hormoon activeert de aanmaak van beenmerg en draagt bij aan sterke botten door de botdichtheid te ondersteunen. Daarnaast is testosteron belangrijk voor het in stand houden van secundaire geslachtskenmerken.

Denk aan gezichtsbeharing en spiermassa. Ook de erectiekwaliteit, de functie van de prostaat en de productie van zaadcellen staan onder invloed van dit hormoon.

Testosteron is daarbij onmisbaar voor het libido; simpel gezegd, de zin in seks. Tot slot heeft het effect op je mentale welzijn en helpt het mee om somberheid en depressieve klachten op afstand te houden. Een belangrijke rol dus van dit hormoon bij zowel mannen als vrouwen.

Testosteron en je mentale toestand

Testosteron is een hormoon dat bepaalt hoe sterk je in je schoenen staat. “Wat? Een hormoon veroorzaakt dat?” Ja, bij gezonde waarden ondersteunt het hormoon je zelfvertrouwen en mentale veerkracht. Je voelt je alerter, besluitvaardiger en minder snel van je stuk gebracht. Zakken je levels testosteron, dan kantelt dat beeld razendsnel richting somberheid en een aanhoudende brain fog; denken voelt stroperig, motivatie verdampt en zelfs simpele keuzes kosten onnodig veel energie. “Dus toch maar die levels drastisch ophogen dan?” Nee, hoge levels testosteron zijn niet automatisch beter (weet je nog die marges waar ik het over had?). 

Te hoge waarden testosteron duwen gedrag juist richting “overassertiviteit” (lees: agressiviteit of verhoogde prikkelbaarheid) en risicogedrag.

zelfdiscipline is weten wat je doelen zijn

Op het gebied van persoonlijke effectiviteit

Testosteron wordt graag gereduceerd tot het ‘hormoon van spierballen en stoer gedrag’, maar in werkelijkheid draait het minstens zo hard mee in je hoofd, waar het productiviteit en motivatie subtiel maar krachtig stuurt. Voldoende testosteron ondersteunt doelgericht gedrag, initiatief en de bereidheid om ergens energie in te steken, wat verklaart waarom taken minder zwaar voelen wanneer je hormonale huishouding meewerkt.

Tegelijk is er een duidelijke relatie met executieve functies (zoals besluitvorming, impulscontrole en doorzettingsvermogen), omdat testosteron betrokken is bij de balans tussen risico nemen en nadenken, tussen volhouden en afhaken. 

Zijn je waarden te laag, dan blijft je brein hangen in twijfel en uitstelgedrag. Te hoge niveaus en nuance wordt ingeruild voor overmoed.

Energiedipjes worden daarom vaak ten onrechte weggezet als een gebrek aan discipline of mentale hardheid, terwijl hormonale schommelingen een minstens zo overtuigende verklaring kunnen zijn. 

Slechte focus om drie uur ’s middags is niet altijd luiheid, maar soms een fysiologisch signaal dat je systeem tijdelijk minder brandstof beschikbaar heeft. 

Wie productiviteit uitsluitend benadert als een kwestie van wilskracht, mist dit lichamelijke fundament en blijft zichzelf onnodig toespreken in plaats van te kijken naar slaap, herstel en hormonale balans. 

Maar wat zijn de signalen dat je testosteronwaarden uit balans zijn? Hier volgen een aantal typische signalen:

Hoe herken je een testosterontekort? (en hoe zit dat bij vrouwen?)

Wat doet testosteron nou met je? Testosteron heeft een grote invloed op organen, spieren, bloed, je hersenfunctie en gemoedsstemming. Daarom is het klachtenbeeld van bijvoorbeeld een te lage testosteronwaarde niet eenduidig. Ik wil niet te diep op de materie ingaan (want dan kun je misschien je beter wenden tot een echte testosteronexpert), maar concreet zet het hormoon allerhande stofwisselingsprocessen in werking in je cellen.

Is je testosteron te laag, dan merk je dat daarom eerst aan deze seksuele klachten volgens Herman:

  • Afname van je libido (dus helaas geen spannende nachten met je partner meer)
  • Afname van erecties
  • Afname seksuele fantasieën

Dit is het begin. Daalt je testosteron niveau nog lager en spreek je echt over een testosterontekort, dan zul je het ook merken aan:

  • Lusteloosheid
  • Slecht humeur
  • Weinig energie
  • Afname spierkracht en spiermassa
  • Meer buikvet
  • Lage botdichtheid
  • Botontkalking
  • Minder lichaamsbeharing
  • Depressies

En hoe zit dat bij vrouwen? Vrouwen met een testosterontekort hebben typische klachten, zoals:

  • Vermoeidheid
  • Minder libido
  • Somberheid
  • Lusteloosheid
  • Toename buikvet
  • Slechte concentratie
  • Problemen met geheugen
  • Droge huid
  • Broze nagels
  • Haaruitval
  • Verlaagde botdichtheid

Zoals je kunt zien komen veel klachten overeen met het klachtenbeeld bij mannen. Wat is echter het klachtenbeeld, als je te maken hebt met te veel testosteron in je lichaam in plaats van te lage waarden?

Wat zijn de symptomen van te hoge testosteronwaarden? (10 signalen van een te veel aan testosteron)

Een bovengemiddeld testosterongehalte brengt ook klachten met zich mee. Veelvoorkomende symptomen zijn bijvoorbeeld:

  • Agressief gedrag
  • Stemmingswisselingen
  • Verhoogde prikkelbaarheid
  • Meer lichaamshaar
  • Kaalheid op hoofdhuid
  • Toename spiermassa (en dat zonder training!)
  • Vettige huid met acne vaak als gevolg
  • Vergroting prostaat met als gevolg moeite met urineren
  • Krimpende teelballen
  • Verminderde zaadproductie

Een langdurig hoog testosterongehalte vergroot zelfs de kans op serieuze gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, leverschade en een verhoogde kans op prostaatkanker.

Feit of fabel? Wat van wat gezegd wordt over testosteron is waar?

Zoals ik in de inleiding al kort aanhaalde, is de reden dat ik dit artikel schrijf te vinden in alle beweringen die door social media en health- en fitfluencers de wereld in worden gebracht. Deze stellingen kloppen namelijk vaak niet of worden niet met onderzoeken onderbouwd, waardoor je niet kunt nagaan of het wel waar is. Mensen krijgen hierdoor al snel een vertekend beeld van de werkelijkheid. Wie de feiten niet kent, kan keuzes maken die niet effectief zijn of zelfs schadelijk, terwijl inzicht in de echte werking van testosteron helpt om slimme, gezonde beslissingen te nemen die passen bij je lichaam en levensstijl.

Het is dus essentieel om kritisch te blijven, bronnen te checken en niet alles klakkeloos over te nemen wat je leest.

Mijn artikel mag je zeker ook fact checken, graag zelfs! Mijn doel hier is echter om te informeren en niet om dingen te verkopen. Daardoor durf ik ook wel te stellen dat alle informatie die je hier vindt met betrouwbare bronnen bevestigd kan worden. Ik heb mijn onderzoek gedaan, voordat ik iets beweer. En daarom is het nu hoogtijd voor de eerste stelling:

Stelling 1: De testosteronwaarden van mannen zijn gehalveerd!

Laten we meteen beginnen met de meest gehoorde stelling over testosteron: zijn testosteronwaarden van mannen echt met de helft afgenomen? Nee, dit is echt een mythe… in die zin dat niet de helft van alle mannen ter wereld nu kampt met 50% minder testosteron (en dat is wel wat die rigoureuze stelling eigenlijk zegt). 

Wat wel aan de hand is, is dat selectieve groepen mannen kampen met een te laag testosteron, zoals mannen met een te hoog BMI of met diabetes. Dr. Herman Leliefeld zegt ook:

“…met name bij mannen met overgewicht, diabetes, een chronische infectie of hoge bloeddruk. Die aandoeningen versnellen namelijk de afname van de testosteronaanmaak. Deze mannen hebben dus meer risico op een te laag testosteronniveau. Vooral door de toename van het aantal mannen met overgewicht komen de klachten steeds vaker voor.”

En niet zomaar overgewicht, maar met een BMI van boven de 30. Wat heeft overgewicht dan met testosteron te maken? Het vet tussen de darmen (viscerale vet) zorgt ervoor dat testosteron omgezet wordt in oestrogenen. Dat leidt tot een terugkoppeling naar de hypofyse, die hormonen aanmaakt. Dit deel in je brein krijgt nu de boodschap: “Stop met testosteron aanmaken!” De hypofyse zendt dan een boodschapperstof naar de testikels, waardoor de testosteronproductie stopt of flink vermindert. 

Ook diabetes laat een daling van testosteronlevels zien tussen 40-50%, zo wijst onderzoek uit.

Testosteron speelt namelijk ook een belangrijke rol bij het vermogen van lichaamscellen om glucose uit het bloed op te nemen, wanneer insuline actief is. Zodra testosteron ontbreekt, moet het lichaam extra hard werken en meer insuline aanmaken om de bloedsuikerwaarden stabiel te houden.

Stelling 2: Chronische stress is een oorzaak van een te laag testosterongehalte

Aanhoudende stress kan een oorzaak zijn van een te lage testosteronspiegel, dus deze stelling klopt wel. Zonder te veel in details te treden, zorgt een stijging van de cortisollevels in je bloed (dat nare stresshormoon, ja) dat de testosteronafgifte vermindert. Bovendien werkt cortisol op bepaalde cellen in de testikels, waardoor de testosteronproductie afneemt. 

“Dit is evolutionair gezien logisch, zo zegt de Britse gezondheidsorganisatie Medichecks. “Als je in een levensbedreigende situatie terecht komt, worden reproductiehormonen zoals testosteron minder belangrijk dan je vecht-of-vluchtreactie. Maar je lichaam kan acute stress niet onderscheiden van chronische stress en dat is waar dit een probleem wordt.”

Stress leidt bovendien vaak tot een paar ongezonde gewoontes, zoals comfortfoods, roken en alcohol drinken. Deze ongezonde copingsmechanismen hebben ook indirect invloed op de productie van testosteron. 

Stelling 3: Een slechte levensstijl is een oorzaak van een testosterontekort

Is een slechte levensstijl van invloed op je testosteronwaarden? Ja en nee moet ik hierop antwoorden. Leef je ongezond, dan kan dit indirect invloed hebben op de testosteronaanmaak. Denk bijvoorbeeld aan zaken als: 

  • Slechte slaapgewoonten: omdat testosteron vooral ’s nachts wordt aangemaakt, terwijl jij ligt te doomscrollen (in plaats van te slapen).
  • Veel zitwerk en weinig beweging: zorgt voor een hoger vetpercentage rondom buik en dat houdt de productie van testosteron tegen.
  • Slechte voeding: ultra bewerkt voedsel zorgt voor obesitas en daardoor heeft het invloed op de testosteronproductie.
  • Grote hoeveelheden alcohol: belast de lever en de hormoonbalans dusdanig dat testosteron structureel aan het kortste eind trekt.

Deze factoren kun je dus wel aanwijzen als testosteronverlagend, maar ze oefenen vooral een indirecte invloed uit. Ze hebben meer invloed op het gewicht, waardoor dit toeneemt en als gevolg van een teveel aan buikvet de testosteronwaarden dalen.

Stelling 4: De testosteronspiegels dalen naarmate je ouder wordt

Nemen de testosteronwaarden in je bloed af, naarmate je ouder wordt? Ja, je testosteronlevels dalen, naarmate je ouder wordt. Een proces dat meestal rond het veertigste levensjaar begint. 

Tegen de tijd dat een man rond de 70-80 jaar oud is, ligt zijn testosteronspiegel gemiddeld op ongeveer 65 procent van wat hij had, toen hij jonger was. 

Dat is een natuurlijk proces, maar die daling verloopt echter niet bij iedereen even mild. Bij een klein deel van de mannen gaat het sneller, waardoor klachten kunnen ontstaan. Maar dr. Herman Leliefeld benadrukt dat deze verlaging bij de meeste mannen op hogere leeftijd helemaal geen issue hoeft te zijn. Die zitten prima tussen normale waardes. 

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

Stelling 5: krachttraining, oesters eten, en cold plunges verhogen je testosteron

Hoe kun je nu je testosteron verhogen? Er wordt heel veel geroepen tegenwoordig over hoe je je testosteron kunt verdubbelen (en we hebben al gezien dat dit eigenlijk helemaal niet goed is, omdat je dan weer te hoge testosteronwaarden in je bloed hebt). Van TRT tot obsessieve krachttraining, koud douchen en testosteron supplementen; het passeert allemaal de revue, maar volgens androloog/uroloog Herman Leliefeld zijn deze manier allemaal NIET wetenschappelijk onderbouwd en zijn deze manieren meer marketingstrategieën om bepaalde producten te verkopen.

Wat dan wel werkt? Volgens echte experts kun je je beter richten op 4 tactieken: gezonder leven, gewicht verliezen, minder stress en voldoende slapen.

Gezonder leven

​​Hormonen reageren feilloos op wat je dagelijks doet. Meer bewegen staat daarom voorop, als je je testosteron wilt verhogen. En dat hoeft niet zeven dagen per week naar de sportschool te zijn (sterker nog: te veel sporten maakt meer cortisol aan, waardoor je juist een lager testosterongehalte krijgt). Combineer dat met voeding bestaande uit eiwitten, gezonde vetten, micronutriënten (zoals zink, magnesium en vitamine D), terwijl je ultra bewerkt spul, al die wijntjes of biertjes en chronisch snackgedrag resoluut parkeert. 

Afvallen

En als je dan toch op je voeding en beweging let, zorg dan ook dat je BMI afneemt. Testosteron verhogen begint opvallend vaak bij afvallen, vooral wanneer buikvet een hoofdrol speelt. Vetweefsel rond je middel zorgt immers voor een afname of stop in de testosteronproductie. Gewicht verliezen helpt die balans te herstellen, mits je het slim aanpakt met een calorietekort dat vol te houden is, regelmatige beweging (niet te obsessief) en slaap die niet structureel wordt opgeofferd voor meer schermtijd. 

Let op: Crashdiëten werken daarentegen averechts, want extreme restrictie zet je lichaam in de spaarstand waardoor testosteron juist daalt (met je humeur erbij).

En bij dat afvallen? Daar kan de eerder genoemde douche je wel bij helpen! Mijn collega, high performance blogger, Inge Martina Nysten legt het je in deze video uit. Toch maar eens een ijskoud badje nemen nu?

Stress verminderen

Chronische stress is een sluipmoordenaar van je testosteron, omdat het constante hoge cortisolniveau de aanmaak van het geslachtshormoon onderdrukt. Het verminderen van stress is dus niet alleen prettig voor je gemoedstoestand, het is een directe boost voor je hormonale balans. 

Begin met bewuste ademhalingsoefeningen, korte meditatiemomenten of een wandeling in de natuur om je hoofd leeg te maken. 

Ook regelmatige lichaamsbeweging (en nogmaals: niet obsessief sporten) helpt je cortisolspiegel te verlagen, terwijl je testosteron juist omhoog gaat. Slaap bovendien goed en stel duidelijke grenzen tussen werk en ontspanning, zodat je lichaam en geest kunnen herstellen.

Voldoende nachtrust

Een van de meest onderschatte manieren om je testosteron op een natuurlijke manier te verhogen is simpelweg: door goed te slapen. Voldoende uren en een diepe, ononderbroken nachtrust geven je lichaam de kans om hormonen aan te maken, terwijl het herstelt van de dagelijkse stress en inspanningen. 

Hoe pak je dat aan? Door licht in je slaapkamer te beperken, een vaste slaaproutine aan te houden en schermtijd voor het slapen te minimaliseren.

Hoe beter je slaapt, hoe effectiever je testosteronproductie verloopt, waardoor je energie, motivatie en herstelvermogen een natuurlijke boost krijgen.

Dus geen oesters eten (tenzij je het lekker vindt), geen obsessief sporten (want dit zorgt juist voor stress en stress is niet goed!) en ook geen koude douches (tenzij je je immuunsysteem wilt verbeteren), maar gewoon 4 doodnormale tips die volgens expert Herman wel degelijk helpen.

Stelling 6: Kies voor TRT om je testosteronwaarden een boost te geven

Een andere veelgehoorde, aangedragen oplossing is TRT. TRT staat voor Testosterone Replacement Therapy (Testosteronvervangende Therapie). Laat ik vooraf zeggen dat dit een medische behandeling is, die werkt. Herman past TRT ook bij zijn patiënten toe, maar wel onder twee voorwaardes:

  • Andere natuurlijke manieren om testosteron te verhogen zijn geprobeerd, maar niet succesvol gebleken.
  • De leeftijd van de man in kwestie is hoger. Jonge mannen willen namelijk vaak nog kinderen krijgen en er is een risico bij TRT op onvruchtbaarheid.

TRT kan dus een uitweg bieden, als andere oplossingen voor jou niet gewerkt hebben. Veel artsen passen deze behandeling echter alleen toe bij oudere mannen die al kinderen gekregen hebben of die al steriel zijn.

Stelling 7: Testosteron zelftesten zijn betrouwbaar om zelf je testosteronwaarden te meten 

Denk je nu: “Holy sh*t, ik herken mezelf in de signalen van een testosterontekort!” Ren dan niet meteen naar je lokale drogisterij voor een zelftest. Er zijn verschillende testosteron testen te koop bij apotheken en drogisterijen, maar de nauwkeurigheid van deze testen kan sterk variëren. Als je je zorgen maakt om je testosteronspiegel, is het beter om een afspraak te maken bij je huisarts voor een echte bloedtest. 

“Bij dit soort klachten zou de huisarts de hoeveelheid testosteron in het bloed kunnen meten,” zegt androloog/uroloog Herman ook.

De huisarts kan middels een bloedwaardentest het testosteronniveau in je bloed meten. Deze testosterontest vindt in de ochtend plaats (tussen 8-10), omdat de testosteronwaarden dan het hoogst zijn. De testosteronwaarde wordt normalerwijze meerdere keren gecontroleerd om een goede indruk over je testosteronproductie te krijgen. Bij het vermoeden van een tekort wordt je doorverwezen naar een uroloog/endocrinoloog voor verder laboratoriumonderzoek. 

thread post van tijdwinst.com over testosteron testen

Stelling 8: Supplementen kunnen je testosteronlevels verhogen

Verhogen supplementen en medicijnen je testosteronwaardes?? Nee. Punt. Veel aangeboden kruiden, supplementen en “medicijnen” die het testosteron zouden moeten verhogen vermelden in de kleine lettertjes dat ze dat ‘zouden kunnen doen’ of er ‘een gunstig effect gezien werd bij proefgroepen’. Vaak nemen ze een stevige slag om de arm en doen ze geen harde uitspraken. 

Doorgaans zijn ze niet voldoende onderzocht en kunnen in het gunstigste geval je alleen geld kosten, maar ook kunnen ze net zo goed een gevaar vormen voor je gezondheid. 

Zeker als het gaat om producten van buiten de EU die hier verboden zijn, maar toch kopen veel mensen ze.

Ook hoor je steeds meer berichten op Youtube en andere social media over TRT. Hierbij wordt Testosteron ingespoten via een arts. Dat werkt dus wel, maar het is in veruit de meeste gevallen helemaal niet nodig volgens Herman Leliefeld.

Ook is er een belangrijke bijwerking: je lichaam stopt met het zelf produceren van Testosteron.

Je moet het dus levenslang blijven doen. Daarnaast wordt je onvruchtbaar omdat je testikels stoppen om het spul zelf te maken. Wil je dus ooit nog kinderen: niet doen. 

Stelling 9: Mannen worden steeds minder mannelijk door testosterontekort

Testosteron is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon en speelt een aantoonbare rol bij lichamelijke kenmerken zoals spiermassa, botdichtheid, stemverlaging, lichaamsbeharing, libido en herstelvermogen. Testosteron beïnvloedt gedrag echter in beperkte mate, zoals competitiedrang, assertiviteit en risicobereidheid, maar het bepaalt niet iemands persoonlijkheid of karakter. 

Er bestaat geen rechtstreeks één-op-één verband tussen testosteronniveau en hoe iemand zich gedraagt of zich “mannelijk” voelt. 

Mannen met hoge testosteronwaarden kunnen introvert, zorgzaam of conflictvermijdend zijn, terwijl mannen met lagere waarden juist dominant of competitief gedrag kunnen vertonen.

De stelling dat testosteron gelijkstaat aan mannelijkheid is daarom biologisch onjuist. Het hormoon beïnvloedt fysieke ontwikkeling en bepaalde gedragsneigingen, maar menselijk gedrag wordt uiteindelijk bepaald door een combinatie van biologie, opvoeding, ervaringen en context.

Stelling 10: Mannen worden steeds onvruchtbaarder door testosterontekorten

Save the best for last, nietwaar? Dus het antwoord op de vraag die we allemaal willen weten: gaan mannen uitsterven te wijten aan te lage testosteronlevels? Heren (en dames), geen paniek! Het geslacht der mensen staat niet op het punt om te verdwijnen. Het klopt dat onderzoek aantoont dat steeds meer mannen onvruchtbaar zijn, maar dit ligt niet aan de testosteronwaarden! Herman bevestigt dit en geeft aan dat de onvruchtbaarheid meer een gevolg is van een lage “sperm count”.

Bij de “sperm count” wordt gekeken naar het aantal zaadcellen per milliliter sperma en naar de totale hoeveelheid sperma die wordt uitgestoten tijdens een ejaculatie.

Wat hiervan de oorzaak is, is nog niet uitgesloten, maar het is geen te laag testosteron! Denk eerder aan zaken als: 

  • ongezonde levensstijl
  • ongezonde voeding
  • gezondheidsproblemen, zoals obesitas of chronische ziektes
  • stress
  • slechte stoffen, zoals PFAS of insecticiden
  • medicatie

ik spreek met mijn collega over de podcast over testosteron

Geen gekte dus; gewoon deze tips volgen

Testosteron is dus een hormoon, die belangrijk is voor veel functionaliteiten in je lichaam, waaronder je energie, concentratie en veerkracht. Heb je een gemiddeld testosterongehalte, dan zul je nauwelijks merken wat dit hormoon allemaal voor je doet. Bij een te laag of te hoog level aan testosteron, zul je echter de symptomen merken. Wie structureel weinig slaapt, te veel stress ervaart, een ongezond gewicht meedraagt of voedingsstoffen mist, merkt dat meteen in lijf en hoofd. 

Dus in plaats van je blind te staren op hacks en wilde social media claims, pas gewoon eens deze 4 tips toe: beweeg voldoende, slaap genoeg, val af en verlaag je stress. Het klinkt simpel, omdat het simpel is, maar het effect op je energie, motivatie en welzijn is allesbehalve triviaal. Pas je deze tips namelijk consequent toe, dan geef je je lichaam weer eens de kans om zijn testosteron op natuurlijke wijze te laten bloeien.

Björn Deusings,
Expert time management & coach persoonlijke effectiviteit

Je testosteron in orde, maar toch last van productiviteitsproblemen?

Dat je niet productief bent, kan ook andere oorzaken hebben dan een laag testosteron. Misschien probeer jij telkens andermans brandjes te blussen? Misschien heb jij op een werkdag totaal geen overzicht over wat je nog moet doen? Tijdens onze eendaagse training time management pakken wij deze productiviteitskillers aan! 

Tijdens deze training ontdek je niet alleen hoe je je tijd slimmer organiseert, maar ook hoe je jezelf stevig beschermt tegen afleiding, tussendoorverzoekjes en druk die zich opstapelt zonder dat je het doorhebt.

Sluit je aan bij de vele kenniswerkers die je voorgingen in onze populaire 1-daagse training Time Management en ervaar hoe het voelt om met een kalme mindset en grip op je planning je doelen volledig waar te maken.

Veelgestelde vragen over testosteron

  • Hoe krijg ik testosteron omhoog?

    Er zijn genoeg online strategieën te vinden, maar ik ben van mening dat deze 4 tips helpen: voldoende bewegen (en nee, dat hoeft geen ultrathon te zijn), je BMI verlagen, voldoende nachtrust en minder chronische stress.

  • Hoe herken je een man met weinig testosteron?

    Als man last hebt van een te laag testosteron merk je dat als eerste aan een mindere seksdrive, minder erecties en minder seksuele fantasieën. Daalt je level nog meer, dan merk je ook deze symptomen op:

    • Lusteloosheid
    • Slecht humeur
    • Afname van spierkracht en spiermassa
    • Weinig energie
    • Toename van buikvet
    • Lage botdichtheid of botontkalking
    • Minder lichaamshaar
    • Depressieve gevoelens

  • Wat zijn de nadelen van testosteron?

    Testosteron is een cruciaal lichaamseigen hormoon. Wanneer je echter boven of onder de gezonde marges zit, ervaar je vaak nadelen:

    • Hormonale disbalans: Te veel testosteron kan de natuurlijke aanmaak afremmen.
    • Huid- en haarproblemen: Acne, vette huid en versneld haarverlies op het hoofd.
    • Hart- en vaatproblemen: Verhoogd risico op hoge bloeddruk, hartaanvallen en beroertes (vooral bij supplementen of steroïden).
    • Lever- en nierbelasting: Synthetische preparaten kunnen de lever zwaar belasten.
    • Psychische effecten: Agressie, prikkelbaarheid, impulsief gedrag of depressieve episodes.

  • Heeft testosteron écht invloed op energie, motivatie en focus?

    Ja, testosteron heeft een subtiele invloed op energie, motivatie en focus. Het verhoogt de dopamine-activiteit in het beloningssysteem, wat je doorzettingsvermogen verhoogt. Ook speelt het een rol in de productie van rode bloedcellen, waardoor je lichaam efficiënter zuurstof transporteert en je je mentaal energieker voelt.

  • Welke leefstijlfactoren verlagen testosteron?

    Een gezonde leefstijl houdt je testosteronlevels vaak goed tot op hoge leeftijd. Bepalende factoren die het level juist verlagen zijn:

    • Te weinig fysieke beweging
    • Chronisch verhoogde cortisolniveaus (stress)
    • Ongezonde voeding
    • Overmatig alcohol- en drugsgebruik

  • Wat kan ik zelf doen om mijn testosteron op een natuurlijke manier te verhogen?

    Ik heb vier tips om op een natuurlijke manier (zonder risicovolle TRT) je testosteron te verhogen: genoeg bewegen, voldoende nachtrust, gewicht verliezen en minder stress.

  • Werken supplementen of medicijnen om testosteron te verhogen echt?

    Er is voor veel kruiden en supplementen nog geen wetenschappelijk bewijs. Inname is niet zonder risico; je weet niet of ze werken of schade aanrichten. Medicijnen kunnen er bovendien voor zorgen dat de natuurlijke aanmaak in je lichaam volledig stopgezet wordt.

  • Heeft stress invloed op mijn hormonen en testosteron?

    Ja, stress-hormoon cortisol blokkeert de aanmaak van andere hormonen. Chronische stress zet het lichaam in een “overlevingsmodus”, waardoor het minder energie besteedt aan processen die niet direct cruciaal zijn, zoals de productie van testosteron.

  • Helpt krachttraining om testosteron te verhogen?

    Beweging geeft je testosteronwaarden een boost, maar krachttraining is niet altijd de enige oplossing. Sterker nog, overmatig sporten zorgt voor extra cortisol, wat de aanmaak van testosteron juist onderdrukt. Balans is hierin dus essentieel.

  • Hoe beïnvloedt voeding je hormoonbalans en testosteron?

    Voeding speelt een grote rol via je BMI. Hoge vetpercentages (vooral visceraal vet) zijn een signaal voor je brein om de aanmaak van testosteron te verminderen of zelfs te stoppen. Een gezond gewicht is dus de basis voor een goede hormoonbalans.

  • Wat doet te weinig slapen met mijn testosteron en prestaties?

    De hoogste testosteronwaarden worden bereikt tijdens de diepe slaap en REM-slaap. Slaaptekort onderbreekt dit proces, verhoogt het cortisolniveau en leidt tot verminderde energie, lagere motivatie en een afname in spierherstel en cognitieve prestaties.

Wie zijn wij? | Tijdwinst.com

We zijn bij Tijdwinst.com gespecialiseerd in slimmer (samen)werken, thuis of op kantoor. Deze kennis delen we door (online) trainingen door het hele land aan te bieden. We geven trainingen op onder andere het gebied van thuiswerken, feedback geven, assertiviteit en tijdmanagement. Nieuwsgierig? Bekijk onze websites of blogs en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.