Wat is assertief time management? Dé vaardigheid die zorgt voor minder stress en meer effectiviteit

Wat komt aan bod:

1. Wat is de betekenis van assertief? Waarschijnlijk niet wat je denkt
2. Waarom assertiviteit helpt bij het voorkomen en verminderen van stress
3. Waarom assertiviteit zorgt voor meer effectiviteit
4. Goed nieuws: assertiviteit is aan te leren
5. 8 tips om assertiever te worden, effectiever te werken en minder stress te ervaren
6. Assertiviteit is de ultieme productiviteit tip
7. Veelgestelde vragen over assertiviteit

Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google

Wat is de betekenis van assertief?

De kans is groot dat je al een idee hebt van wat assertiviteit is. Wanneer je aan een assertief persoon denkt, is dat waarschijnlijk een mondige persoon die weet wat hij wil en daar ook voor gaat. En hoewel er niets verkeerds is aan die definitie, mist er een belangrijk element. Assertiviteit draait namelijk niet alleen om voor je eigen belangen en behoeften opkomen, maar tegelijkertijd ook om rekening houden met de belangen en behoeften van een ander.

Dat is een belangrijk element, want wie alleen maar aan zichzelf denkt, koste wat kost op zijn strepen blijft staan, en dwingend en dominant gedrag laat zien, is niet assertief maar agressief. 

Assertief time management betekenis

De betekenis van assertief is dus breder dan simpelweg zelfverzekerd zijn en voor jezelf opkomen. Het gaat ook over je grenzen aangeven, je emoties durven uiten en je mening en feedback durven geven. En dat allemaal terwijl je de ander in zijn of haar waarde laat.

Assertief time management betekent dat je bewust bepaalt waar je je tijd aan besteedt en daar duidelijk over communiceert. Je houdt rekening met anderen, maar neemt je eigen prioriteiten, planning en grenzen net zo serieus.

Voorbeelden assertief time management:

• Nee te zeggen tegen een verzoek waarvoor je geen ruimte hebt.
• Een haalbare deadline af te spreken in plaats van automatisch akkoord te gaan.
• Aan te geven wanneer je ongestoord wilt werken.
• Bij een extra taak te bespreken welk ander werk daarvoor moet wijken.

Waarom helpt assertiviteit bij het voorkomen en verminderen van stress?

Om uit te leggen waarom assertiviteit stress helpt te verminderen, is het handig om eerst te kijken naar wat het tegenovergestelde van assertiviteit is; dit noemen we ook wel subassertief gedrag.

Voorbeelden van subassertiviteit zijn:

• Geen nee durven zeggen als je leidinggevende vraagt of je een taak op je wil nemen, terwijl je het werk eigenlijk al niet aankunt;
• Simpelweg het werk uitvoeren dat collega’s je opdragen zonder dat je je eigen ideeën aandraagt, waardoor jij je niet gelijkwaardig aan je collega’s voelt;
• Geen hulp of uitleg durven vragen, waardoor je het zelf moet uitvogelen en/of onnodige fouten maakt.

Door deze voorbeelden van subassertiviteit, snap je waarschijnlijk al waarom assertiviteit je minder stress oplevert. Wie continu over zijn eigen grenzen heen gaat, zich niet gelijkwaardig voelt aan collega’s en geen hulp durft te vragen, komt zichzelf op den duur tegen. Het is niet erg om af en toe onzeker te zijn, dat zijn we allemaal wel eens. Maar wanneer er sprake is van weinig zelfvertrouwen in combinatie met jezelf wegcijferen voor anderen, kan dit leiden tot spanning, piekeren en wellicht zelfs een burn-out. Zeker wanneer je ook niet assertief bent in je privéleven. 

Assertiviteit op het gebied van time managementhelpt bij het bewaken van je eigen agenda en helpt je juist taken op te pakken die je daadwerkelijk leuk vindt om te doen (en die belangrijk zijn om je doelen te behalen). Assertief op het werk zijn heeft een positief effect op je stressniveau, je werkgeluk én je energie.

Waarom zorgt assertiviteit voor meer effectiviteit?

Naast het bewaken van je grenzen en het opkomen voor jezelf, draait assertiviteit om het durven uiten van je mening en het geven van duidelijke, eerlijke en concrete feedback. Ook het durven ontvangen van feedback en hier echt naar luisteren, is onderdeel van assertief zijn. 

Assertiviteit maakt je bovendien effectiever, omdat je duidelijk aangeeft wat je nodig hebt, wat je kunt doen en waar je grenzen liggen. Daardoor besteed je minder tijd aan taken die ten koste gaan van je eigen prioriteiten. Je zegt bijvoorbeeld niet automatisch ‘ja’ tegen een extra klus, maar bespreekt wat haalbaar is

Voorbeeld:
“Ik kan dit oppakken, maar dan moet die andere taak wachten. Wat heeft voorrang?”

Ook voorkom je onduidelijke afspraken. Door door te vragen, verwachtingen uit te spreken en een onhaalbare deadline te bespreken, verklein je de kans dat je werk moet overdoen. Collega’s weten wat ze van je kunnen verwachten en jij hoeft minder te improviseren om al je toezeggingen na te komen. Zo helpt assertiviteit je om je aandacht te richten op het werk dat ertoe doet.

Kun je assertiviteit leren?

Een veelvoorkomende misvatting over assertiviteit is dat het een eigenschap is. Je bent assertief of niet. Sommige mensen hebben inderdaad van nature meer zelfvertrouwen of hebben tijdens hun opvoeding geleerd dat het goed is om voor jezelf op te komen. Maar ook als je momenteel niet assertief bent, is het mogelijk om zowel assertieve communicatietechnieken als assertief gedrag aan te leren. 

Hoe ben je assertief? Voorbeelden van assertief gedrag

Eerder in het artikel heb ik al gedeeld wat voorbeelden zijn van subassertief gedrag. Maar wat betekent het als je assertief bent? Hoe uit zich dit in de praktijk? Ik deel een aantal voorbeelden, zowel op het werk als in je privéleven. 

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

• Wanneer je het niet eens bent met iemand, geef je dit op een respectvolle manier aan. 
• In een vergadering durf je je mening te geven en ideeën aan te dragen.
• Als een vriendin vraagt of je vanavond tijd hebt om af te spreken, kun je nee zeggen zonder je schuldig te voelen. Ook als je geen plannen hebt, maar wat tijd voor jezelf nodig hebt.
• Je durft feedback te geven en doet dit op een constructieve manier. Dat betekent dat je ander niet afbrandt en je ontwikkelpunten aangeeft waar de ander ook echt iets aan heeft. 

Hoe kun je assertiever worden? 8 tips

Tijd om de voordelen van assertiviteit voor je te laten werken. Maar hoe pak je dat aan? Daar heb ik 8 tips voor:

1. Bepaal eerst je eigen prioriteiten.
2. Zie assertiviteit als iets positiefs.
3. Gun jezelf bedenktijd.
4. Zeg duidelijk ‘nee’.
5. Spreek concrete deadlines af.
6. Blijf bij je grens.
7. Oefen veel.
8. Volg een assertiviteitstraining.

1. Bepaal je prioriteiten

Als je niet weet wat voor jou belangrijk is, krijgt ieder verzoek al snel voorrang. Alles lijkt immers urgent. Kies liever dagelijks welke taken je echt wilt afronden en reserveer daar tijd voor. Zo kun je beter beoordelen of een extra klus in je planning past.

2. Omdenken: assertiviteit is iets positiefs

Dat brengt ons op de tweede tip en dat is het veranderen van je mindset. Doordat je niet op een agressieve manier voor je belangen opkomt, maar met een assertieve houding, is assertiviteit iets positiefs. Dat zullen dus ook de mensen om je heen vinden. Daarbij ervaar je meer geluk en meer energie. Onderschat de kracht niet van het effect hiervan op je leven. 

3. Gun jezelf bedenktijd

Je hoeft niet op ieder verzoek direct te antwoorden. Want juist dan zeg je vanuit het emotionele deel van je brein ‘ja’, waar je eigenlijk ‘nee’ had moeten zeggen. Door even een korte pauze in te lassen, kan het rationele deel van je hersenen het weer overnemen en kun je een weloverwogen besluit nemen.

Zeg bijvoorbeeld:
“Ik kijk even naar mijn planning. Je krijgt vanmiddag antwoord.”

Daarmee voorkom je dat je iets toezegt waarvoor je eigenlijk geen tijd hebt.

4. Zeg duidelijk ‘nee’

Als je agenda een extra taak niet toestaat, zeg dan ook duidelijk ‘nee’. Dat is niet bot. Integendeel, dat is juist professioneel. Je collega’s hebben meer aan je ‘nee’, dan aan een ‘ja’ waardoor jij uiteindelijk overwerkt raakt.

Een uitgebreide verdediging is bovendien niet nodig. “Dat lukt me deze week niet” is een helder antwoord. Je kunt tijd niet dubbel uitgeven. Krijg je een nieuwe opdracht, terwijl je planning vol zit en moet je die oppakken? Zeg dan: “Hier heb ik ongeveer drie uur voor nodig. Welke taak kan daarvoor opschuiven?”

5. Spreek concrete deadlines af

‘Zo snel mogelijk’ klinkt daadkrachtig, maar geeft weinig houvast. Vraag wanneer iets nodig is en bespreek wat haalbaar is.

Bijvoorbeeld:
“Vrijdag lukt niet. Dinsdag kan ik het zorgvuldig afronden.”

Geef daarnaast duidelijk aan wanneer je beschikbaar bent.

Zeg bijvoorbeeld:
“Ik werk tot elf uur aan dit voorstel. Daarna denk ik graag met je mee.”

Focusblokken moeten heilig zijn.

6. Blijf bij je grens

Komt iemand opnieuw met hetzelfde verzoek, dan hoef je geen nieuwe argumenten te bedenken. Herhaal rustig je antwoord: “Ik begrijp dat je het graag vandaag wilt hebben. Mijn planning biedt daar geen ruimte voor.” Begrip tonen betekent niet dat je alsnog akkoord moet gaan.

7. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen

Of het nu gaat om nee zeggen, hulp vragen, het geven van je mening of het geven van feedback: veel mensen vinden het spannend om hiermee zomaar mee te beginnen. In het begin zal ermee oefenen juist meer stress opleveren, maar wanneer je eenmaal assertief gedrag laat zien en merkt dat dit geen nadelige gevolgen heeft, zal dit steeds makkelijker worden. Veel mensen zijn bang dat de mensen om hen heen negatiever over ze zullen denken als ze assertiever worden. Het tegenovergestelde is echter waar: je zal zien dat mensen je juist meer respecteren.

8. Hulp nodig? Volg een assertiviteitstraining

Wanneer je rationeel weet dat je assertiever moet zijn en je jezelf dit ook echt voorneemt, maar dit in de praktijk lastiger is dan gedacht, heb je de mogelijkheid om een cursus assertiviteit te volgen. Dit is een investering in jezelf waar je vervolgens je hele leven profijt van hebt. Tijdens onze assertiviteitstraining leer je in één dag voor jezelf opkomen, je grenzen duidelijk aan te geven en te zeggen wat je denkt op een respectvolle manier. 

Conclusie: assertiviteit is de ultieme time management tip

Een goede planning heeft weinig zin als ieder verzoek automatisch voorgaat. Assertief time management betekent dat je jouw prioriteiten serieus neemt en duidelijk bespreekt wat haalbaar is, met respect voor de ander. Dat helpt je om overbelasting te voorkomen, heldere afspraken te maken en toe te komen aan belangrijk werk. Gelukkig kun je assertiviteit leren, ook als nee zeggen nu nog voelt als een kleine heldendaad.

Met deze acht tips maak je daar werk van:

1. Bepaal je prioriteiten voordat je ruimte maakt voor verzoeken van anderen.
2. Zie assertiviteit als iets positiefs: duidelijkheid helpt jou én je collega’s.
3. Gun jezelf bedenktijd voordat je iets toezegt.
4. Zeg duidelijk nee als iets niet past en bespreek wat moet wijken als een taak toch voorrang krijgt.
5. Maak concrete afspraken over deadlines en je beschikbaarheid.
6. Blijf rustig bij je grens, ook wanneer iemand blijft aandringen.
7. Oefen regelmatig, te beginnen met kleine situaties.
8. Zoek begeleiding als je merkt dat je in dezelfde patronen blijft hangen.

Kies vandaag één moment waarop je normaal automatisch ja zou zeggen. Bekijk eerst je planning en geef daarna pas antwoord. Je hoeft niet meteen overal assertief in te zijn om meer grip op je werkdag te krijgen.

Inge Martina Nysten,
Communicatie- en marketing manager

Meer lezen?

• Omgaan met telefonische verkopers: leer assertief ‘nee’ zeggen
• Assertief blijven tijdens een discussie voeren: zo doe je het en dit zijn de voordelen
• Wat is assertief gedrag? Tips en adviezen om jouw assertiviteit te vergroten
• Hoe kun je assertief communiceren? 8 tips om daadwerkelijk te zeggen wat je wilt en denkt
• Wat is assertief zijn (en hoe kun je assertiever worden)?

Nog effectiever werken?

Lees dan onze boeken Elke Dag om 15:00 Uur Klaar en Full Focus op wat echt belangrijk is. In dit boek vertelt expert Björn hoe je productiever wordt en meer rust ervaart. Het staat vol met praktische tips, methodes en werkwijzen, zodat je kunt kiezen wat bij jou en jouw werk past.

Daarnaast dagelijkse updates over productiviteit en assertiviteit ontvangen? Volg ons dan op Instagram, LinkedIn, Facebook, Pinterest, X en Threads. Of schrijf je in voor onze nieuwsbrief of ons Whatsapp-kanaal, als je de nieuwste berichten in je inbox wilt krijgen.

Als laatste hebben we nog onze Tijdwinst Podcast voor als je liever kijkend of luisterend wijzer wordt. Volg ons op Youtube of Spotify.

Veelgestelde vragen over assertiviteit

• Wat is assertiviteit precies?

  Assertiviteit draait om het opkomen voor je eigen belangen, maar wel op een respectvolle en vriendelijke manier. Het is een brede term voor alles rondom je grenzen durven aangeven en je mening durven geven. In andere woorden: doen wat het beste voor jou is, maar waarbij je niet de ander uit het oog verliest.

• Is assertief positief of negatief?

  Assertief zijn is positief, omdat je je eigen keuzes durft te maken, je jezelf durft te zijn en je conflicten niet uit de weg gaat. Het is hierbij belangrijk de belangen en behoeften van anderen ook mee te nemen. Wanneer je doorslaat in het assertief probeert te zijn en de belangen en behoeften van anderen niet meeneemt, verandert je gedrag in agressiviteit. Zorg dus altijd dat je op een tactvolle manier opkomt voor je mening en belangen.

• Waarom is assertiviteit belangrijk?

  Assertiviteit is belangrijk, omdat het je in staat stelt voor jezelf, je belangen en je behoeften op te komen, terwijl je hierbij wel de ander in zijn waarde laat. Dit heeft veel voordelen, zoals minder stress, meer energie en meer effectiviteit in bijvoorbeeld de samenwerking met collega’s.

• Hoe verschilt assertiviteit van agressiviteit?

  Zowel bij assertiviteit als bij agressiviteit kom je op voor jezelf en durf je jouw mening te uiten. Er is wel een wezenlijk verschil: waar je bij agressiviteit niet open staat voor de ander en jouw wil wet is, houd je bij assertiviteit ook rekening met de belangen en behoeften van de ander.

• Hoe kan ik assertiever worden?

  Assertiever worden is te leren. Je moet er alleen wel veel voor oefenen en dat geldt voor alle facetten van assertiviteit die er bestaan: feedback geven, je ideeën opbrengen, zeggen wat je denkt en wilt en nee, of juist ja, zeggen op de verzoeken van anderen. Met een assertiviteitstraining leer je hier handige handvatten voor.

• Wat zijn enkele voorbeelden van assertieve communicatie?

  Assertief communiceren is iemand aanspreken op ongewenst gedrag, zoals het voordringen in de rij of een collega die zich niet voldoende heeft voorbereid op een meeting. Het is belangrijk om tijdens het gesprek rekening te houden met de gevoelens van een ander. Je zegt dus bijvoorbeeld: “Ik vind het vervelend dat je voor me gaat staan, want ik stond hier al te wachten.” Zonder agressief te worden.

• Hoe kan ik assertief nee zeggen zonder me schuldig te voelen?

  Je kunt assertief nee zeggen zonder je schuldig te voelen, door te realiseren dat de nee tegen een ander een ja betekent voor jezelf. Ook is het goed om te onthouden dat niemand er wat aan heeft als jij op de lange termijn opbrandt of ongelukkig bent, omdat je niet vaker nee hebt gezegd. Er is dus helemaal geen reden om je schuldig te voelen.

• Wat zijn de voordelen van assertief zijn?

  Assertief zijn heeft veel voordelen: het levert je meer zelfvertrouwen, geluk en energie en minder stress op. Daarnaast is het ook goed voor je carrière. Omdat je jouw mening duidelijk aangeeft, waardevolle feedback geeft en ideeën durft aan te dragen, zal je opgemerkt worden in je organisatie.

• Wat zijn de nadelen van niet-assertief zijn?

  Wanneer je niet-assertief bent, noemen we dat ook subassertief zijn. Bij subassertiviteit cijfer je jezelf weg voor anderen en stel je de belangen van een ander boven die van jou. Dat voelt misschien makkelijk op de korte termijn en geeft je wellicht een goed gevoel. Op de lange termijn heb je echter de kans dat je opgebrand en ongelukkig bent, omdat je het leven op de voorwaarden van anderen leeft en niet op die van jou.

• Hoe kan ik assertiviteit oefenen in mijn dagelijks leven?

  Begin met situaties die je lastig vindt, maar die je minder spannend lijken. Je hoeft dus niet meteen de meest mondige persoon te zijn op het werk. Denk bijvoorbeeld aan kleine veranderingen zoals luider praten, een collega eens om hulp vragen en letten op je lichaamshouding wanneer je met iemand praat.

• Wat zijn enkele technieken om assertiever te communiceren?

  Het ik-model is een bekende techniek om assertiever te communiceren. Hierbij praat je vanuit jezelf, in plaats van de ander te beschuldigen. Ook het letten op lichaamstaal (oogcontact en een recht postuur) en het geven van constructieve feedback zijn enkele technieken om assertiever te communiceren.

• Hoe kan ik assertief blijven in een conflictsituatie?

  Het belangrijkste bij assertieve communicatie is dat je kalm blijft en je boodschap op een respectvolle en beleefde manier overbrengt. Dit geldt dus ook in een conflictsituatie. Jouw kalme uitstraling zal ook een kalmerend effect hebben op je gesprekspartner, waardoor de situatie niet verder escaleert.

• Wat is het verschil tussen passief, agressief en assertief gedrag?

  Het verschil tussen passief, agressief en assertief gedrag ligt bij de manier waarop je voor jezelf opkomt én hoe je daarbij met anderen omgaat. Bij passief gedrag vergeet je jouw eigen behoeften en zet je die van anderen op de eerste plaats. Bij agressief gedrag denk je alleen aan je eigen behoeften. Assertiviteit draait om het beste van twee werelden: je denkt aan jezelf, maar ook aan anderen.

• Hoe kan ik assertief zijn zonder over te komen als onbeleefd?

  Beleefd zijn en tegelijkertijd voor jezelf opkomen, is heel goed mogelijk, dit zijn helemaal geen twee uitersten. Een voorbeeld van assertief zijn zonder onbeleefd over te komen is dat je ook (oprecht) luistert naar wat de ander te zeggen heeft, nadat je jouw standpunt hebt overgebracht.

• Wat zijn enkele barrières voor assertiviteit en hoe kan ik deze overwinnen?

  Barrières die je wellicht moet overwinnen om assertiever te zijn is een gebrek aan zelfvertrouwen, de angst voor afwijzing en het doorbreken van gewoontes. Je kunt deze overwinnen te realiseren wat assertiviteit je kan brengen en hier vervolgens naar toe te werken door te oefenen met assertieve communicatie en assertief gedrag.

• Hoe kan ik assertiviteit bevorderen in mijn team of organisatie?

  Zorg in je team en organisatie voor een open cultuur, waar iedereen de kans krijgt om zijn mening te geven, zichzelf durft te zijn en feedback durft te geven. Dit is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Kijk ook eens bij onze in-company trainingen en workshops over assertiviteit.

• Hoe kan ik omgaan met kritiek op een assertieve manier?

  Kritiek ontvang je op een assertieve manier door niet in de verdediging te schieten, aandachtig te luisteren naar wat de ander te zeggen heeft en vervolgens te delen wat je van de feedback vindt. Als de kritiek terecht is, is het belangrijk om samen naar een oplossing te zoeken.

• Wat zijn enkele veelvoorkomende misverstanden over assertiviteit?

  Een misverstand over assertiviteit is dat je nou eenmaal assertief bent of het niet bent; dat het een aangeboren eigenschap is. Door middel van gesprekstechnieken kun je echter leren om assertiever te communiceren. Ook een veelvoorkomend misverstand is dat je bij assertiviteit alleen aan jezelf denkt. De belangen van een ander zijn net zo belangrijk.

• Hoe kan ik mijn kinderen leren assertief te zijn?

  Je kunt kinderen leren assertief te zijn, door vanaf jongs af aan hun mening serieus te nemen en ze te leren om hun gevoelens te uiten en voor zichzelf op te komen. Stimuleer niet alleen het zelfvertrouwen bij je kinderen, maar ook dat ze geven om de mening van anderen. Anders realiseer je het assertief tegenovergestelde: agressiviteit.

• Welke rol speelt zelfvertrouwen in assertiviteit?

  Zelfvertrouwen maakt het makkelijker om voor jezelf op te komen en je mening te uiten. Je weet namelijk dat deze het waard is om gehoord te worden. Zelfvertrouwen is dan ook een assertief synoniem. Dat betekent niet dat je zonder zelfvertrouwen niet assertief kunt zijn. Door vaker assertief gedrag te laten zien, zal je zien dat je zelfvertrouwen uiteindelijk ook groeit.